De inrichting van de “bovenbouw” op de VSP (klassen 4, 5 en 6, oftewel in vrijeschooltermen klassen 10, 11 en 12) is niet alleen uniek voor een vrijeschool, maar ook voor reguliere scholen.

Het leerpark is een voor het voortgezet onderwijs volledig nieuwe manier van lesgeven: het is ‘vraaggestuurd onderwijs’. Er wordt niet meer gewerkt met het oude klassikale model (waarbij 1 docent stof aanbiedt aan 1 klas), maar de leerlingen krijgen zogenaamde “studiewijzers”. In deze studiewijzers – die ieder een eigen onderwerp hebben – staat aangegeven wat de leerlingen moeten weten aan het einde en hoe ze daar moeten komen. De leerling gaat vervolgens zelf aan de slag en haalt zijn kennis vanuit digitale leeraanbod (via internet), uit boeken of van zogenaamde “inspiratiesessies”. Dit zijn korte instructies door een docent over een specifiek onderwerp (bijv. meetkunde).  Ze duren 20 minuten. En dat is niet zomaar:  uit wetenschappelijk onderzoek is gebleken dat dit de maximale tijdsspanne is waarbij leerlingen (overigens ook volwassenen) hun aandacht er volledig bij kunnen houden (langere lessen hebben dan ook niet zoveel meerwaarde voor wat betreft het overbrengen van theorie). Deze instructies zijn in beginsel vrijwillig. Een groot voordeel voor die leerlingen die de betreffende stof al beheersen: zij hoeven die niet te volgen en kunnen werken aan andere opdrachten (en ze hoeven zich dus ook niet te vervelen…). In de Studiewijzer staat niet alleen aangegeven welke stof de leerling aan het einde moet beheersen, er staan ook opdrachten in die de leerling moet maken. Vooraf wordt aangegeven na hoeveel weken de leerling de studiewijzer “af” moet hebben. In dat hele proces speelt de coach een grote rol: dat is een ervaren docent die wekelijks minimaal één keer en indien nodig vaker overleg heeft met de leerling om te bekijken hoe hij of zij vordert. Mocht de leerling op een probleem stuiten – bijvoorbeeld als hem of haar iets niet duidelijk is –  wordt samen bekeken hoe de leerling het op kan lossen. Zonder de coach is het leerpark eigenlijk niet werkbaar. Iedere coach heeft een beperkt aantal leerlingen onder zijn of haar hoede, zodat iedere leerling voldoende aandacht kan krijgen.

Nu zijn er wel al scholen die met een individuele digitale leeromgeving werken, maar dat betreft vrijwel altijd alleen de eerste drie klassen, juist niet de hogere klassen. De VSP is van mening dat juist in de eerste klassen dit individuele onderwijs niet geschikt is: de leerlingen zijn gewoon nog te jong! Daarbij vindt de vrijeschool de groepsbinding ook heel belangrijk, iets wat eigenlijk alleen te realiseren is in klassen. Daarom zullen de eerste drie klassen op de vrijeschool Parkstad altijd “klassikaal” blijven. Pas in de 10e klas (4e leerjaar) is de leerling er aan toe om op deze manier zelfstandig te werken. Daarom start het leerpark ook pas in dat jaar. Maar de klassen blijven wel bestaan: periodeonderwijs en bijvoorbeeld de kunstvakken doen de leerlingen nog steeds in hun “eigen” klas.

Het voordelen van het leerpark:

  • de leerling leert te werken op de wijze die op de universiteit, het HBO en inmiddels ook steeds vaker op het MBO gehanteerd wordt; de overstap naar vervolgonderwijs wordt daardoor makkelijker.
  • zelfstandigheid, plannen en organiseren worden op deze wijze goed ontwikkeld.
  • Leerlingen die in een bepaald vak goed zijn, worden niet gedwongen om lange lessen te volgen over een onderwerp dat ze al beheersen
  • Daardoor blijft er meer tijd over om te besteden aan de vakken waar een leerling niet zo goed in is.
  • Iedere leerling heeft een coach; de coach is aanspreekpunt als een leerling vastloopt en heeft in ieder geval wekelijks contact met de leerling. Hij controleert of een leerling op schema ligt, of dat er wellicht extra’s gedaan moet worden.

De eerste ervaringen zijn positief: in 2019 – het eerste jaar dat er eindexamen werd afgenomen (vmbo-tl) slaagden met deze methode 11 van de 14 leerlingen. Het jaar 2020 – toen ook HAVO examens werden afgenomen – slaagde iedereen. Het resultaat is weliswaar niet geheel vergelijkbaar ivm Corona, maar als de lijn van het voorgaande jaar wordt voorgezet ( toen de resultaten van de schoolexamens op vrijwel hetzelfde niveau lagen als die van het landelijk examen) zou met het landelijk examen alsnog iedereen geslaagd zijn.

Leuk om te weten: toen de Onderwijsinspectie twee jaar geleden de school heeft bezocht en gecontroleerd, waren de inspecteurs informeel heel lovend over het Leerpark (naast het feit dat ze de sociale veiligheid op school roemden). Zij zagen dit echt als onderwijs voor de toekomst!