De inrichting van de “bovenbouw” op de VSP (klassen 4, 5 en 6, oftewel in vrijeschooltermen klassen 10, 11 en 12) is niet alleen uniek voor een vrijeschool, maar ook voor reguliere scholen.

Het leerplein is een voor het voortgezet onderwijs volledig nieuwe manier van lesgeven: het is ‘vraaggestuurd onderwijs’. Er wordt niet meer gewerkt met het oude klassikale model (waarbij 1 docent stof aanbiedt aan 1 klas), maar de leerlingen krijgen zogenaamde “studiewijzers”. In deze studiewijzers – die ieder een eigen onderwerp hebben – staat aangegeven wat de leerlingen moeten weten aan het einde en hoe ze daar moeten komen. De leerling gaat vervolgens zelf aan de slag en haalt zijn kennis vanuit digitale leeraanbod (via internet) en uit boeken. Daarnaast krijgt de leerling ook klassikaal les in de betreffende lesstof.  In de Studiewijzer staat niet alleen aangegeven welke stof de leerling aan het einde moet beheersen, er staan ook opdrachten in die de leerling moet maken. Vooraf wordt aangegeven na hoeveel weken de leerling de studiewijzer “af” moet hebben. In dat hele proces speelt de coach een grote rol: dat is een ervaren docent die wekelijks minimaal één keer per week en indien nodig vaker overleg heeft met de leerling om te bespreken hoe hij of zij vordert. Mocht de leerling op een probleem stuiten – bijvoorbeeld als hem of haar iets niet duidelijk is –  wordt samen bekeken hoe de leerling het op kan lossen. De functie van coach is essentieel voor het leerpark. Iedere coach heeft een beperkt aantal leerlingen onder zijn of haar hoede, zodat iedere leerling voldoende aandacht kan krijgen. Het leerpark maakt dat de leerlingen veel zelfstandiger worden, waardoor zij beter voorbereid zijn op een vervolgstudie.

Nu zijn er wel al scholen die met een individuele digitale leeromgeving werken, maar dat betreft vrijwel altijd alleen de eerste drie klassen, juist niet de hogere klassen. De VSP is van mening dat juist in de eerste klassen dit individuele onderwijs niet optimaal is: de leerlingen zijn in het algemeen nog te jong om volledig zelfstandig goed te kunnen plannen. Daarbij vindt de vrijeschool het sociale aspect heel belangrijk, iets wat eigenlijk alleen te realiseren is in klassen. De leerlingen leren zo niet alleen samen te werken, maar de sociale interacties zijn onontbeerlijk voor de persoonsontwikkeling. Daarom zullen de eerste drie klassen op de vrijeschool Parkstad altijd “klassikaal” blijven. Pas in de 10e klas (4e leerjaar) is de leerling er aan toe om op deze manier zelfstandig te werken. Daarom start het leerplein ook pas in dat jaar.

Het voordelen van het leerpark:

  • de leerling leert te werken op de wijze die op de universiteit, het HBO en inmiddels ook steeds vaker op het MBO gehanteerd wordt; de overstap naar vervolgonderwijs wordt daardoor makkelijker
  • zelfstandigheid, plannen en organiseren worden op deze wijze goed ontwikkeld
  • Iedere leerling heeft een coach; de coach is aanspreekpunt als een leerling vastloopt en heeft in ieder geval wekelijks contact met de leerling. Hij controleert of een leerling op schema ligt, of dat er wellicht extra’s gedaan moet worden
  • “tussenuren” – zijnde uren waarin onderwijs is gepland – bestaan niet meer: de leerling wordt dan geacht te gaan werken in het leerplein
  • de leerling heeft een vaste werkplek in het leerplein, wat door de leerlingen als heel prettig ervaren wordt.

De eerste ervaringen zijn positief: in 2019 – het eerste jaar dat er eindexamen werd afgenomen (vmbo-tl) slaagden met deze methode 11 van de 14 leerlingen. Het jaar 2020 – toen ook HAVO examens werden afgenomen – slaagde iedereen. Het resultaat is weliswaar niet geheel vergelijkbaar ivm Corona, maar als de lijn van het voorgaande jaar wordt voorgezet ( toen de resultaten van de schoolexamens op vrijwel hetzelfde niveau lagen als die van het landelijk examen) zou met het landelijk examen alsnog iedereen geslaagd zijn. In het jaar 2021 zijn alle vmbo leerlingen geslaagd, 14 van de 17 havo leerlingen en 4 van de 5 vwo leerlingen.

Leuk om te weten: toen de Onderwijsinspectie rui, twee jaar geleden de school heeft bezocht en gecontroleerd, waren de inspecteurs informeel heel lovend over het Leerplein – dat toen nog Leerpark genoemd werd – (naast het feit dat ze de sociale veiligheid op school roemden). Zij zagen dit echt als onderwijs voor de toekomst!

UPDATE ACTUEEL: vanaf schooljaar 2021-2022 hebben VSP, Grotius en Compass besloten voor de HAVO 4 en 5 en VWO 4,5 en 6 leerlingen samen te gaan werken. De belangrijkste reden hiervoor is dat de leerlingenaantallen van de afzonderlijke scholen te klein zijn om in de toekomst een kwalitatief goede bovenbouw te kunnen blijven garanderen. En dan met name voor de vakken die minder vaak door de leerlingen gekozen worden (m.n. de beta-vakken). Doordat er door de samenwerking meer leerlingen zijn kan dat wel. Het schooljaar 21-22 is daarbij een transitiejaar. In de praktijk komt het er op neer dat de VSP leerlingen van klas 10 h/v nog vrijwel volledig les krijgen op de Drieschstraat en enkel natuurkunde en wiskunde B vakken op Grotius gegeven worden. Hoe de uiteindelijke samenwerking er uit zal zien is op dit moment nog niet bekend. Duidelijk is inmiddels wel geworden dat er veel aandacht besteed zal moeten worden aan de toch aanzienlijke cultuurverschillen tussen  VSP en Grotius.